Conclusies ‘fact finding mission’ van *4 INSPIRATON*
Het winnende team van de MillenniumBattle is op 26 maart teruggekomen van haar studiereis naar zuidelijk Afrika. Vier meiden zochten naar het antwoord op twee centrale vragen: ‘is ons ingediende plan haalbaar?’ en ‘welke effecten heeft het WK 2010 op Zuid-Afrika en haar bevolking?’
Lees de eindconclusie die tot nadenken stemt.
Ons doel was dus om na onze reis deze vragen te kunnen beantwoorden… En wat gebeurt er vaak wanneer je op reis gaat om antwoorden te vinden: er komen steeds meer vragen bij. Hoe meer informatie zich aandient, hoe complexer de situatie lijkt en hoe lastiger het wordt om concrete antwoorden te geven. Zo geschiedde het ook tijdens onze reis in Zuid-Afrika, op zichzelf al een land vol complexiteit.
Zuid-Afrika staat bekend als een land waar arm en rijk naast elkaar leven, maar tegelijkertijd geen idee hebben over het andere leven dat zich naast hen afspeelt. Dit is ook het lastige aan de komst van het WK. Profiteren nou alleen de rijken hiervan en wordt het gat tussen de arme en rijke bevolking alleen maar groter? Daar lijkt het in eerste instantie wel op wanneer je de reglementen van de FIFA doorspit. Mensen die hun waren op straat verkopen worden geweerd, want drie kilometer rondom het stadion mogen alleen de bedrijven die FIFA sponsoren hun winst behalen. En de spullen van straatverkopers die iets verkopen met het WK logo erop worden afgepakt en hun verkopers opgepakt. Daarnaast lijkt het WK-sfeertje zich alleen te beperken tot de grote steden, de mensen daarbuiten lijken weinig te worden betrokken. Er worden alleen wel tienduizenden meisjes en vrouwen uit omringende gebieden naar de steden gebracht, helaas niet om het WK-feestje mee te vieren, maar om zichzelf voor een nachtje te verkopen aan de jubellende voetbalsupporter.
Een ander negatief effect is dat lokale NGO’s de komende jaren een deel van hun budget moeten inleveren, zodat de overheid haar uitgaven rondom het WK kan financieren. Daarnaast trekt het WK veel werknemers uit het buitenland aan. Zij zullen echter na het WK waarschijnlijk gewoon weer op straat komen te staan, alleen dan niet in hun thuisland, dit terwijl de toenemende migratie als één van de oorzaken wordt gezien als het gaat om de stijgende HIV/Aids problematiek. En wat moet je ervan vinden wanneer je ziet dat er enorm veel geld wordt gepompt in een trainingsveld met tribune om zodoende maar te kunnen voldoen aan de eisen van de FIFA, zonder dat het duidelijk is of hier daadwerkelijk getraind zal worden. Het is een trainingsveld middenin de sloppenwijk, ontzettend leuk voor de lokale bevolking, maar wat als geen enkele voetballer zin heeft om in het township een balletje te trappen? Voor hen geldt op dat moment maar één ding: het WK winnen. Misschien is het dan niet zo prettig om je voor te bereiden in een sloppenwijk die bekend staat als een zeer onveilig gebied. Allemaal punten om vraagtekens bij te zetten, en zo zijn er nog zoveel meer.
Maar, zoals de Nederlandse ambassadeur al zei: het WK is geen armoedeproject, dat is het nooit geweest en zal het ook nooit worden. Andere belangen spelen een rol, belangen die tevens een positieve invloed hebben op het land. Zuid-Afrika komt in de schijnwerpers te staan ten aanzien van de hele wereld. Het land kan haar economische mogelijkheden laten zien aan grote buitenlandse investeerders. De infrastructuur die wordt aangelegd in het kader van het WK biedt nieuwe economische perspectieven. Het land wordt steeds aantrekkelijker voor toeristen en de werkgelegenheid zal toenemen. Dit alles zal wellicht op de lange termijn ook positieve effecten met zich meebrengen voor de allerarmsten van het land. Een belangrijk element waar we bij de komst van het WK naar Zuid-Afrika niet aan mogen voorbij gaan is het gevoel van trots dat het WK met zich meebrengt voor Zuid-Afrikanen. Zelfs een sceptische werknemer van de NGO die een deel van hun budget wegens het WK nu moet inleveren zegt: “Of course I’m proud that the World Cup will be in our country, that means we are part of the world!” Dat bracht ons tot de lastige vraag, wat is dan eigenlijk vooruitgang in een land? Is het feit dat we nu in Kaapstad in de file kunnen staan, de ontwikkeling waar we naar verlangen, of gaat het om het erbij horen, je eigen waarden en normen kunnen behouden en desondanks geaccepteerd worden door ‘de wereld’? Gaat het bij ontwikkeling om een bepaalde spirit die het land gezamenlijk voelt. Zoals de spirit van Gandhi, waardoor India in al haar verscheidenheid toch nog steeds één land is. Of Mandela’s spirit die ervoor zorgde dat de zwarte bevolking gelijke rechten kreeg in het land. En dan nu de WK spirit die alle Afrikanen een stukje trots en hoop op een betere toekomst biedt…?
Of onze eigen campagne ‘GOall Protected’ een goed middel zou zijn om, in het kader van die betere toekomst, HIV/Aids tijdens het WK onder de aandacht te brengen, was ook geen makkelijke vraag om te beantwoorden. Waar onze campagne zeker een positieve invloed op zou hebben is het betrekken van gemarginaliseerde groepen in de Zuid Afrikaanse samenleving bij het WK. Maar de vraag blijft of er dan wel de juiste context wordt gecreëerd voor een boodschap over HIV/Aids? Dit onderwerp moet wel worden ingeleid, door bijvoorbeeld een bekende voetballer of andere rolmodellen uit de gemeenschap. Het samenwerken met een organisatie als Grassrootsoccer of SCORE past ook zeker goed binnen ons plan. Zij richten zich specifiek op de kennis en competentieverwerving onder jongeren door middel van sport. Dit blijkt een effectieve werkwijze zoals de directeur van SCORE vertelde tijdens zijn presentatie. De belangrijkste vraag, waar we echter nog geen helder antwoord op hebben, is of er nog meer bewustwording nodig is over dit onderwerp. De jongeren van de organisatie Fikelela (een partnerorganisatie van Cordaid), merkten op dat de kennis over HIV/Aids er wel is, maar dat er ondanks die kennis geen gedragsverandering optreedt. Dit hebben we tijdens onze reis vaker gehoord, echter het tegenovergestelde, een tekort aan kennis, ook. Een moeilijke en onduidelijke kwestie dus. Als de kennis er wel is, maar het gedrag niet verandert, moet men zich afvragen waarom het gedrag niet verandert en op welke wijze dit wel kan veranderen. Dit lijkt echter een probleemstelling waar moeilijk een antwoord op te vinden is. Het zou in ieder geval betekenen dat we ons in onze campagne niet meer in eerste instantie moeten richten op bewustwording, maar voornamelijk op gedragsverandering. Brengen we die verandering dan teweeg wanneer we, zoals Charles van Indlu Yegazi, mensen gaan betalen om een HIV test te ondergaan? Ook Charles kon geen duidelijk antwoord geven op de vraag of door zijn project het seksuele gedrag van de geteste mannen daadwerkelijk verandert. Kortom ons idee heeft zeker nog de nodige uitwerking nodig als het gaat om het overbrengen van een boodschap en er daadwerkelijk voor zorgen dat minder mensen besmet raken met HIV. Maar wat duidelijk is geworden is dat er absoluut een bepaalde potentie zit in ons plan. Het WK in Zuid Afrika is echter al veel te snel om ons plan te kunnen realiseren, maar wellicht over vier jaar, in Brazilië, kunnen we een bussencampagne starten voor jongeren in de sloppenwijken of op het platteland.
Groetjes van *4 Inspiration* !